Ekonomi Tarih

1929 Ekonomik Buhranı

 

 

Dünya tarihinin en kötü olaylarından bir tanesi olan 1929 Ekonomik Buhranı, Amerika Birleşik Devletleri ile başlayan ve dünya üzerindeki birçok ülkeyi derinden etkileyen bir kriz olarak karşımıza çıkıyor. Milyonlarca kişinin işsizlikten perişan olduğu, bankaların çöktüğü ve borsanın dibi gördüğü bu kriz, dünyada oldukça büyük izler bırakmıştır. En çok Amerika’da ve Avrupa ülkelerinde hissedilen buhran, birçok dev ülkenin ekonomisinin çökmesine neden olmuştur.

 

Söz konusu krizi tetikleyen faktörlerin başında ise I. Dünya Savaşı’ndan sonra gelişen olaylar yer alıyor. Savaş sonrasında ABD, süper güç haline gelmiş ve bu durum tüm dünyada farklı etkiler yaratmıştır. Krizin en etkili nedenlerinin ise ABD şirketleri ve yanlış yapılanmaya sahip olan bankalarından kaynaklı olduğu düşünülüyor. Bunun sebebi ise bankaların rezervlerini ve kredilerini belirleyen herhangi bir yasanın olmamasıdır. Herkesin kabul ettiği nedenlerden bir diğeri ise ekonomik konuda tamamen yetersiz olan kişilerin devletin başında olmasıydı. Ülkenin başında olan Herbert C. Hoover, liberal ekonomi anlayışını savunuyordu ve ekonomiye devlet müdahalesi yapmama taraftarıydı.

1929 Ekonomik Krizi’nin tam anlamıyla patlak vermesi ise New York Borsası’nın yükselmesi, ardından borsa yükselmesinin durması, birçok holdingin hisse senedinin düşmesi ve “Kara Perşembe” olarak adlandırılan 24 Ekim 1929 tarihinde borsanın dibe vurmasıyla ortaya çıktı. İlerleyen zamanlarda insanlar açlıktan kırılmaya ve geçimini sağlamak için sebze mevye yetiştirmeye başlamıştı. ABD ekonomisi, adeta değiş tokuş ile ayakta durur haldeydi.

 

Özellikle de sanayileşmiş ülkeler üzerinde etkiler yaratan bu kriz, toptan fiyat endekslerinde yüzde 60’a kadar düşüş yaşanmasına, hammadde fiyatlarının ise yüzde 50 oranında dibe vurmasına ve iflasların artmasına sebep oldu. Bütün bu gelişmelerin ardından suçlu olarak görünen Herbert C. Hoover’ın yerine Franklin D. Roosevelt başa geçti.

 

 

 

Keynesyen’in Büyük Buhran’a Etkileri

Birçok farklı etkisi olan ve uzun yıllar bitmeyeceği düşünülen Ekonomik Kriz’e düşünceleri ile etki eden kişilerden birisi; John Maynard KEYNES olarak karşımıza çıkıyor. Modern dünya ekonomisini ciddi anlamda şekillendiren Keynes, hükümetlerin göz ardı ettikleri ve yerine getirmeleri gereken bir görevi olduğunu savunmaktaydı. 1936 yılında yayınlanan Genel Teori kitabı, Keynes’in Büyük Buhran’a cevaben yazmış olduğu eserlerden bir tanesidir.

 

Keynes, ekonomik gerilemenin yaşandığı dönemlerde talepteki azalmanın ekonomide küçülmeye yol açacağını ve buna bağlı olarak da işsizliğin artacağını savunur. Bu aşamada hükümetin görevi, ekonomiyi canlandırmaktır. Yani Keynes’in düşüncesine göre hükümetin yapacak olduğu ekstra harcamalar ekonominin geneline yayılır.

 

İngiltere ve Almanya’da bu krizden en çok etkilenen ülkeler arasında yer alıyor. Yaşanan büyük krizden sonra Keynes’in reçetesini uygulamaya başlayan ülkeler zamanla olumlu sonuçlar almış ve ekonomilerini düzeltme yolunda adımlar atmıştır. Birçok ülke gibi ABD’nin başındaki Roosevelt’de kamu harcamalarını ve satın alma gücünü genişleterek Ekonomik Krizi aşma yolunda ilerlemiştir.

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir